Innowacje | Programy sektorowe

Powrót
Innowacje, Programy sektorowe

Polska w światowej czołówce liderów adaptacji technologii dronowych

Rynek technologii Bezzałogowych Statków Powietrznych (BSP), potocznie nazywanych dronami, w zarówno w Polsce jak i na świecie jest w fazie zalążkowej. Brakuje jeszcze uniwersalnych podstaw i standardów prawnych, infrastrukturalnych i procesowych, dzięki którym drony mogłyby skutecznie, ale przede wszystkim bezpiecznie świadczyć usługi w wielu branżach. Jednak jestem przekonany, że to tylko kwestia czasu, kiedy drony zaczną mieć wpływ na większość obszarów i dziedzin naszego życia.

Według Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju usługi oparte na wykorzystaniu BSP mogą stać się jednym z filarów rozwoju innowacji w polskiej gospodarce. Polska jest na trzecim miejscu na świecie pod względem bezwzględniej liczby certyfikowanych pilotów dronów, zaraz po USA i Japonii, odnotowując wzrost 30% rocznie, a firma konsultingowa PwC otworzyła w Polsce globalne centrum kompetencyjne przeznaczone dla BSP.

Ta lista mogłaby być znacznie dłuższa, jednak cały czas musimy pamiętać, że możemy szybko spaść z czołówki na rzecz krajów, które potrafią szybciej i sprawniej zoperacjonalizować strategie oraz efektywnie testować i udoskonalać szeroki wachlarz technologii i usług BSP.

Jak rozumiemy BSP?

Hobbystyczne bezzałogowce, służące głównie do rozrywki, znajdujące się w świadomości większości ludzi, to domena głównie chińskich producentów. W PFR rozumiemy BSP jako kompleksowy system składający się z 4 elementów:

  • samego BSP i systemu sterowania,
  • narzędzi do pozyskiwania informacji (sensory i przekaźniki obrazu),
  • narzędzi oraz systemów do przetwarzania i analizowania informacji,
  • operatora BSP, planującego i kontrolującego lot lub programującego parametry autonomicznego lotu.

Wśród przewag konkurencyjnych polskich producentów, można wyróżnić wysokotechnologiczne sensory i urządzenia do pozyskiwania informacji oraz know-how, dotyczący wypracowanych procedur i zastosowań BSP. Te pierwsze obejmują także systemy wykrywania i neutralizowania BSP, kamery termowizyjne i kamery NDVI. Najważniejsze jednak nie jest wyprodukowanie drogiego BSP, sensora czy systemu kontroli lotu, lecz zastosowanie BSP jako narzędzia, które umożliwia w sposób tańszy, szybszy, pełniejszy i bezpieczniejszy wykonać działanie, takie jak nadzór inwestycyjny, inspekcja budowlana czy dostarczenie danych dot. rolnictwa precyzyjnego oraz informacji w trakcie zarządzania kryzysowego.

Krajobraz sektora

Rynek BSP w 2015 roku wynosił ponad 127,3 miliardów dolarów. Wartość ta stanowi o sumie zastosowań, dla których jest możliwe wykorzystanie BSP zamiast klasycznych technologii dla danego sektora. Dokonując porównania, w tym samym roku, według badań Business Insider Intelligence, wartość globalnej sprzedaży BSP do celów cywilnych oraz militarnych wyniosła zaledwie 8 miliardów dolarów, natomiast wyłącznie cywilnych, niespełna 600 milionów dolarów. Pozycjonuje to w sposób wyraźny znaczenie usług BSP ponad zwykły rynek produkcji i sprzedaży BSP. Można to przywołać doświadczenia z komputerami osobistymi: sama ich produkcja jest ważna, ale najistotniejsze jest ich zastosowanie. Jak powiedział Steve Jobs "Komputer jest jak rower dla umysłu". BSP mogą stać się oliwą dla gospodarczego silnika.

Potencjalna wartość usług i rozwiązań, które mogą być realizowane przez BSP - perspektywa globalna, 2015

Źródło: Clarity from above. PwC global report on the commercial applications of drone technology, PwC, Maj 2016

Polsce udało się uniknąć pułapki wynikającej z przeregulowania. Jesteśmy krajem, który jako jeden z pierwszych wdraża rozwiązania wspierające bezpieczeństwo lotów BSP [tabela poniżej]. Jednak dla rozwoju rynku potrzeba znacznie więcej niż przepisów determinujących bezpieczne loty. Biznes - zresztą słusznie - domaga się otwarcia rynku.

Źródło: Raport PFR i Clarity from above. PwC global report on the commercial applications of drone technology, PwC, Maj 2016

 

Żwirko i Wigura

W ramach prac koncepcyjnych nad Programem Żwirko i Wigura, Polski Fundusz Rozwoju zdiagnozował dwa zakresy i kierunki działań:

  • Działania strategiczne, długoterminowe: budowa nowej infrastruktury (U-space), ustanowienie odpowiednich regulacji, dotyczących lotów oraz certyfikacji BSP i ich operatorów - koordynowane przez Ministerstwo Infrastruktury.
  • Działania doraźne: koncentracja na rozwoju usług i konkretnych zastosowań BSP, mające na celu usuwanie barier i akcelerację zamówień na te indywidualne usługi - koordynowane przez PFR z ramienia Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii.

W ramach swojej roli PFR realizuje następujące działania:

Zdjęcie: Podpisanie porozumienia o współpracy przy wdrażaniu pilotaży usług BSP pomiędzy Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolią a PFR w obecności minister Jadwigi Emilewicz

1. Wdrażanie pilotaży usług BSP
W naszej opinii, często kluczem do rozwoju branży BSP nie jest (jedynie) finansowanie B+R, lecz zapewnienie rynku dla usług BSP poprzez współpracę z usługobiorcami takimi jak np. Metropolia i inne polskie miasta, duże firmy energetyczne, infrastrukturalne czy ubezpieczeniowe. Drugim ważnym filarem rozwoju są referencje i doświadczenia z konkretnych wdrożeń, pozwalające udoskonalić obecnie istniejące technologie i usługi BSP dzięki stworzeniu efektywnych procedur, standardów i atrakcyjnych całościowych produktów z potencjałem eksportowym.Jako Polski Fundusz Rozwoju koordynujemy obszar związany z rozwojem usług BSP, realizując go poprzez aktywizację popytu (m.in. wśród samorządów, kluczowego ? obok biznesu ? partnera PFR) oraz akcelerację podaży (wsparcie firm z branży) w warunkach zdefiniowanych przez obecne otoczenie, w tym możliwości regulacyjno-infrastrukturalne.Pilotaże usług BSP mają na celu udoskonalenie konkretnej usługi z wykorzystaniem BSP i stworzenie w pełni efektywnej propozycji poprzez właściwą specyfikację usługi, identyfikację i usunięcie barier (np. luk w legislacji i procesach) oraz działania edukacyjne wychodzące z centrum kompetencji. 26 września 2018 podczas katowickiego kongresu Nowy Przemysł Expo w obecności Komisarza UE ds. Badań, Nauki i Innowacji Carlosa Moedasa, wicepremiera Jarosława Gowina oraz minister Jadwigi Emilewicz, Górnośląsko-Zagłębiowska Metropolia oraz Polski Fundusz Rozwoju podpisały porozumienie o współpracy przy wdrażaniu pilotaży usług bezzałogowych statków powietrznych na terenie Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii oraz upowszechnianiu zebranych doświadczeń wśród miast i samorządów w Polsce.

Trzy tygodnie później, do porozumienia dołączyło Miasto Toruń. 19 października 2018 na DroneTech World Meeting przy udziale wiceprezesa Polskiego Funduszu Rozwoju Bartłomieja Pawlaka, Prezydenta Miasta Toruń Michała Zaleskiego oraz Przewodniczącego Zarządu GZM Kazimierza Karolczaka, został podpisany aneks do porozumienia. Miasto Toruń dołączyło do projektu jako partner odpowiedzialny m.in. za rozwój systemów przesyłkowych na długich dystansach, wzajemne wsparcie projektowe z GZM i PFR oraz potencjalnie za stworzenie zupełnie nowej usługi w zakresie monitorowania brzegów rzek. Miasto Toruń będzie również ważnym partnerem w zakresie wsparcia w identyfikacji procedur i dobrych praktyk wynikających z realizacji przedsięwzięcia służących jako wkład do przygotowywanego przewodnika dla JST.

"Naszym zadaniem jest otworzenie obszaru popytowego, zachęcenie odbiorców do absorbowania nowych technologii. Jesteśmy zadowoleni z tego, że Toruń dołącza do tej inicjatywy. PFR jest dla samorządów nie tylko partnerem finansowym, kapitałowym, ale także doradczym. Dzięki środkom pochodzącym z PFR Ventures wspieramy także biznes inwestując w innowacyjne firmy poprzez strukturę funduszu funduszy, w którym zarządzające zespoły wyszukują najlepsze projekty. Zachęcam wszystkie strony do współpracy z Polskim Funduszem Rozwoju, który staje się swego rodzaju centrum kompetencyjnym Smart City i innowacji dla samorządów." - powiedział podczas podpisywania aneksu Bartłomiej Pawlak, wiceprezes PFR

Pierwsze planowane pilotaże obejmują nadzór i monitorowanie inwestycji infrastrukturalnych, monitoring smogu, monitoring nielegalnych wysypisk śmieci oraz transport przesyłek. Podpisane porozumienie jest kolejnym krokiem integrującym środowiska bezzałogowych statków powietrznych oraz przyspieszającym rozwój usług BSP na terenie Górnego Śląska i Zagłębia Dąbrowskiego oraz całej Polski.

Prace multidyscyplinarnych grup roboczych nad specyfikacją usługi BSP, ustaleniem całościowej procedury, budżetu oraz identyfikacją i zniesieniem istniejących barier legislacyjno-infrastrukturalnych rozpoczęły się w październiku 2018. Następnym krokiem jest zamówienie i wdrożenie pilotaży. Na podstawie zebranych doświadczeń zostaną opracowane przewodniki wdrażania powyższych usług BSP przeznaczone dla miast i samorządów w Polsce, dzięki czemu know-how zdobyty podczas ich realizacji zostanie rozprzestrzeniony po całym kraju.

Kazus: Monitoring smogu

W koncepcji uczestników Porozumienia, docelowo BSP wyposażony w pełni dostosowany sensor, docelowo powinien stać się "funkcjonariuszem Straży Miejskiej" a zastosowanie BSP powinno działać na podobnej zasadzie jak obecnie radary drogowe - pobrana próbka, po wykryciu spalania niedozwolonych substancji, jest automatycznie materiałem dowodowym i skutkuje konsekwencjami prawnymi. Stworzenie takiej usługi to jednak kompleksowe przedsięwzięcie, które wymaga stworzenia metodyki pomiaru i certyfikacji sensora oraz zmian legislacyjnych. Jednocześnie jest to znacząca pomoc dla pracy Straży Miejskiej i atrakcyjny produkt eksportowy. Skala potencjalnych oszczędności jest monstrualna - z doświadczeń Straży Miejskiej wynika, że w 6 godzin BSP jest w stanie zweryfikować ok. 3300 nieruchomości. To samo, przy dotychczasowych tradycyjnych metodach zajęłoby pół roku i to ze znacznie mniejszą skutecznością, co potęguje efekt wykorzystania BSP. Nie mówiąc o tym, że sam sezon grzewczy trwa ok. 6 miesięcy, co stanowi główne źródło emisji nielegalnych spalin.

2. Aktywizacja Miast i  Administracji Terytorialnej
Edukacja administracji publicznej na temat zastosowań i wdrażania usług BSP jako efektywnego narzędzia realizacji ich zadań statutowych jest kluczowym elementem adaptacji technologii i przełamania barier świadomościowych. Inspirujemy wymianę doświadczeń i dobrych praktyk oraz pomagamy w usuwaniu zidentyfikowanych barier do wdrożenia usług BSP. PFR wspólnie z Ministerstwem Przedsiębiorczości i Technologii przy wsparciu Polskiej Izby Systemów Bezzałogowych opracowało "Wprowadzenie do zagadnienia wykorzystania Bezzałogowych Statków Powietrznych w samorządzie terytorialnym" - materiał, który w przyjazny sposób tłumaczy koncepcję usług BSP oraz ich potencjalnych możliwych zastosowań. Wskazuje również na obraz zdiagnozowanych barier, tryby pozyskiwania usług i najczęstsze modele finansowania takich usług z perspektywy prawnej.

Zdjęcie:  Publikacja "Wprowadzenie do zagadnienia wykorzystania Bezzałogowych Statków Powietrznych w samorządzie terytorialnym"

3. Stworzenie partnerstw dla usług BSP
PFR buduje relacje i wspiera dyskusje z potencjalnymi usługobiorcami w ramach tworzenia partnerstw dla usług BSP mających na celu stworzenie popytu wśród podmiotów komercyjnych oraz flagowych usług BSP o konkretnych korzyściach dla danego sektora gospodarki. Przykładem jest tutaj nadzór infrastruktury, który dzięki możliwościom BSP i nowej jakości dostępnych danych może wprowadzić nowe standardy zarządcze o dużo większej efektywności. Poprzez konsultacje z branżą, zidentyfikowaliśmy pierwsze trzy potencjalne produkty flagowe, których wdrożenie i popularyzację chcemy wspierać poprzez współpracę z kluczowymi interesariuszami, tj. nadzór i monitorowania inwestycji budowlanych, nadzór i monitorowania inwestycji infrastruktury liniowej oraz rolnictwo precyzyjne (np. analiza gleby i upraw, szacowanie strat).

Branża BSP może zwiększyć efektywność polskiej gospodarki

Polska przechodzi transformację w kierunku gospodarki opartej o dane w momencie w którym większość z dojrzałych zachodnich krajów jest już na jej półmetku. Akceleracja rynku BSP w kierunku wielopoziomowego wsparcia efektywności wykorzystania danych w sektorze publicznym i prywatnym może postawić nas jednak na przodzie peletonu w obszarze Smart City. Jeśli wypracujemy unikalny know-how w tym zakresie, będziemy w stanie czerpać znaczne korzyści ze sprzedaży naszych usług o wysokiej wartości dodanej naszym zachodnim (i wschodnim) sąsiadom, którzy może i wyprzedzili nas w ramach, które definiuje koncepcja Przemysł 4.0, ale jeszcze nie prześcignęli naszych przewag w zakresie adaptacji technologii BSP.

Jednakże musimy pamiętać, że inne kraje też nie stoją w miejscu i coraz częściej słyszymy o partnerstwach mających na celu testowanie technologii i usług BSP. Stąd też tak duży nacisk w naszych działaniach na edukację i zdobywanie usługobiorców dla firm branży BSP - bez nich nie pójdziemy do przodu i ryzykujemy, że zaprzepaścimy duży potencjał polskiej myśli technologicznej w tej dopiero modelującej się branży.

Komentarze

Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /wp-content/themes/PFR/functions/generate.php on line 50

Zainteresują Cię również: